:: Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce ::

Dostrzegamy problem
Niska aktywność zawodowa osób po 50. roku życia jest problemem w naszym kraju i całej Unii Europejskiej. Jego przyczyną są zmiany demograficzne w strukturze wiekowej ludności - malejący przyrost naturalny, jednocześnie rosnący wskaźnik przeciętnego trwania życia. Jest to zjawisko określane jako starzenie się społeczeństw.
Prowadzi ono do radykalnej zmiany w strukturze wiekowej ludności. W okresie 2005 - 2050 udział osób powyżej 65. roku życia w populacji UE wzrośnie z 17% do 30%, natomiast osób poniżej 24. roku życia spadnie z 30% do 23% (dane Eurostat). Oznacza to, że rosnąć będzie liczba osób niepracujących i pobierających świadczenia społeczne, w stosunku do osób nadal aktywnych zawodowo. Obecnie na 100 osób w wieku produkcyjnym przypada 18 osób w wieku poprodukcyjnym, w 2030 roku będzie ich dwa razy więcej.
Jest to poważne obciążenie i wyzwanie dla systemu ubezpieczeń społecznych, także w Polsce. Dlatego konieczne staje się wydłużanie czasu aktywności zawodowej i opóźnianie momentu wyjścia z rynku pracy, ale także równomierny poziom zatrudnienia we wszystkich grupach wiekowych.
Kraje Unii Europejskiej szukają rozwiązań dla zaistniałej sytuacji i starają się złagodzić skutki zachodzących zmian demograficznych. Odpowiedzią są obecnie cele zakładające, że do 2010 r. wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 55-64 będzie wynosił dla UE średnio 50%, a wiek przejścia na emeryturę opóźni się do średnio 65 lat.

Polska specyfika
Niskie zatrudnienie osób po 50. roku życia w Polsce jest między innymi konsekwencją procesu transformacji oraz wysyłania pracowników na wcześniejsze emerytury. Taka polityka zwiększa wydatki państwa na zasiłki przedemerytalne i usługi pomocy społecznej, a także pogłębia proces wykluczenia osób starszych.
W Polsce mamy jeden z najniższych wskaźników aktywności zawodowej i zatrudnienia tej grupy wiekowej w Europie. W 2004 r. osiągnął on 26,2%, średni wiek przechodzenia na emeryturę wynosił 56 lat. W tym samym roku, średnia dla UE wynosiła - 40%, a dla USA - aż 60% (dane Eurostatu i MGiP)
W Polsce aktywność zawodowa osób po 50. roku życia nadal maleje. Również z punktu widzenia osób starszych jest to zjawisko niepokojące. Utrata pracy, ale także zbyt wczesne, często wymuszone sytuacją przejście na emeryturę, może wiązać się z szeregiem negatywnych następstw. Wiele osób po 50tce nadal chce być zawodowo aktywnych, rozwijać swoje umiejętności i wykorzystywać zdobyte doświadczenie. Przeszkodą jest często brak oferty ze strony instytucji rynku pracy w zakresie szkoleń, podnoszenia kwalifikacji. Poważnym problemem są także utrwalone stereotypy funkcjonujące na rynku pracy i wśród pracodawców. Poprzez pryzmat negatywnych uogólnień osoby po 50tym roku życia bywają postrzegane jako nie posiadający odpowiednich kompetencji i umiejętności.

W poszukiwaniu rozwiązań
Z pewnością jest wiele osób, które zmęczone wieloletnią pracą nie chcą jej kontynuować. Pracodawcy, którzy doceniają doświadczenie starszych pracowników, tworzą dla nich alternatywę w postaci pracy niepełnowymiarowej, na elastycznych warunkach. Również rynek pracy oraz instytucje z nim związane muszą być przygotowane na to, że będziemy pracować coraz dłużej.
Społeczeństwo nie może sobie pozwolić, aby całe pokolenie, a wraz z nim jego doświadczenie i umiejętności odchodziło z rynku pracy. Przedsiębiorstwa, które dokonały takiego "odmłodzenia" kadr zdają sobie obecnie sprawę, że był to błąd i będzie wymagał olbrzymich nakładów na szkolenie nowych pracowników. Podobnie w skali całego społeczeństwa, ważne jest by zamiast drastycznych zmian, na rynku pracy następowała kontynuacja wiedzy i umiejętności, wzbogacana o nowe rozwiązania technologiczne i koncepcyjne.[więcej]