:: Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce ::

Jak Akademia wspiera proces tworzenia
i rozwijania Funduszy Lokalnych?

Program Rozwoju Funduszy Lokalnych był pierwszym programem Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce. Uruchomienie programu zostało poprzedzone badaniem możliwości tworzenia funduszy lokalnych w Polsce przeprowadzonym przez Policy&Action Group oraz Instytut Spraw Publicznych w 1998 roku. Kolejnym krokiem było zaproszenie amerykańskich ekspertów z Monroe Group którzy wraz z polskimi ekspertami przeprowadzili serię szkoleń dla przedstawicieli 10 społeczności lokalnych i zespołu Akademii. Następnie Akademia zorganizowała dwie dziesięciodniowe wizyty studyjne w USA i Wielkiej Brytanii.

Jesienią 1998 Akademia zaprosiła do współpracy kolejne społeczności lokalne i zaoferowała program szkoleń i wsparcie finansowe dla nowych Funduszy Lokalnych. Pomoc finansowa "Grosz do Grosza" była powiązana ze spełnieniem określonych wymagań oraz z udziałem w szkoleniach, spotkaniach, przygotowaniem odpowiednich strategii rozwoju, planów programów grantowych i działań operacyjnych oraz zebraniem określonych kwot z innych źródeł. Przy realizacji Programu, zwłaszcza przy ocenie strategii oraz wniosków o wsparcie składanych przez przedstawicieli Funduszy Lokalnych, pomagała Rada Programu Rozwoju Filantropii Lokalnej.

Od 2001 roku Akademia rozpoczęła program wsparcia dla funduszy lokalnych. Od 2003 do lipca 2006 współpraca była kontynuowana w ramach programu III Sektor, finansowanego przez Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe i Fundacje im. Stefana Batorego.

W ofercie programowej Akademii mieści się wsparcie szkoleniowo-doradcze, sieciowanie, dostarczanie publikacji (w tym pierwszy polski poradnik "Jak założyć fundusz lokalny?" oparty wyłącznie o polskie doświadczenia), umożliwianie korzystania z doświadczeń pionierów funduszy lokalnych, jak również wsparcie ze strony obecnych członków Sieci.

W latach 1998-2006 Akademia przekazała na program tworzenia funduszy lokalnych 3.7 mln złotych, w tym 828.482 zł na dofinansowanie lokalnych programów grantowych, 1.305 mln zł na koszty operacyjne, 1.531 mln zł na kapitał żelazny.

Wobec 20 funduszy lokalnych Akademia nadal pełni funkcję doradczą, dofinansowuje spotkania Sieci, wydaje biuletyn elektroniczny, publikacje i promuje ideę funduszu lokalnego, jak również rekomenduje fundusze lokalne potencjalnym darczyńcom. W miarę możliwości Akademia stara się odpowiadać na potrzeby powstające w poszczególnych funduszach i całej Sieci.

W ramach dotychczasowego programu Akademia wspiera tworzenie i rozwój Funduszy Lokalnych (FL) w następujący sposób:
- pomoc szkoleniowo-doradcza (m.in. z zakresu budowania koalicji, pozyskiwania środków finansowych, prowadzenia programów grantowych, promocji, prowadzenia księgowości),
- poradniki ("Jak założyć Lokalną Organizację Filantropijną", "Zasady tworzenia i zarządzania funduszami lokalnymi - na podstawie doświadczeń amerykańskich", "Vademecum Darczyńcy", "Kapitał żelazny", "Fundusz Lokalny - sposób na zmartwienia darczyńcy i zmagania organizacji pozarządowych", "Non Omnis Moriar, czyli jak przekazywać spadki na rzecz organizacji społecznych" i inne),
- prezentacje na temat idei lokalnych organizacji filantropijnych, współpracy z darczyńcami,
- wzory dokumentów (statuty, regulaminy prac Komisji Doradczych, Rady FL, procedury wspierania organizacji przez FL, opinie prawne),
- pomoc specjalistów np. prawników, liderów amerykańskich funduszy lokalnych,
- regularne przekazywanie informacji poprzez elektroniczny biuletyn "Kurier Emaliowy",
- pomoc finansową (wsparcie działalności Funduszy Lokalnych na zasadzie 1:1, tj. do każdej zebranej lokalnie złotówki Akademia dokłada drugą); w ten sposób Akademia dofinansowała programy grantowe i stypendialne FL, kapitały żelazne oraz bieżącą działalność organizacji (do lipca 2006 roku),
- tworzenie sieci (regularne spotkania liderów FL, wymiana doświadczeń, pomoc w wypracowaniu standardów działania),
- promocję, głównie poprzez publikacje, foldery, ulotki Sieci FL, pomoc w nawiązywaniu kontaktów, współpraca z organizacjami europejskimi, amerykańskimi i kanadyjskimi.

W następnych latach Akademia nadal służyć będzie pomocą doradczo-szkoleniową i informacyjną dla społeczności, które będą chciały utworzyć fundusz lokalny. Pomoc finansowa na pierwszym etapie tworzenia tego typu instytucji jest również bardzo potrzebna w Polsce. Wsparcie ze strony instytucji wspierającej rozwój tego typu lokalnej organizacji jest o tyle istotne, że borykamy się wciąż z następującymi problemami, które trudno rozwiązać z poziomu lokalnego:
- polski sektor biznesu jest młody, buduje własny kapitał i jeszcze w niewielkim zakresie wspiera organizacje pozarządowe,
- biznes preferuje proste projekty, powiela schematy w działalności filantropijnej tj. najchętniej wspiera domy dziecka, szpitale, czyli administrację publiczną,
- trudna sytuacja ekonomiczna wielu regionów w Polsce, upadające firmy, wysoki poziom bezrobocia,
- mała świadomość roli społeczeństwa obywatelskiego, III sektora, zarówno wśród władz, jak i środowisk biznesowych,
- przerwana po wojnie tradycja filantropii indywidualnej,
- niejasne warunki prawne dla rozwoju kapitału żelaznego (zwłaszcza dotyczące możliwości inwestowania na giełdzie),
- brak w przepisach prawnych podziału organizacji społecznych na fundacje prywatne, publiczne, fundusze lokalne, etc. i związanych z tym przywilejów (potencjalni darczyńcy nie czują motywacji wspierania właśnie Funduszy Lokalnych).

Program rozwoju Funduszy Lokalnych wspierany jest przez Fundację C.S. Motta, Fundację im. S. Batorego, Fundację Forda, Skoll Community Fund, Community Foundation Silicon Valley, Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe.