News

 

 

Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce razem z Narodowym Bankiem Polskim zorganizowały 26 marca pierwsze spotkanie Grupy Eksperckiej w ramach projektu edukacyjnego „Dobrze inwestuj w dobro! Nowe horyzonty zarządzania finansami na rzecz dobra wspólnego” dofinansowanego ze środków Narodowego Banku Polskiego. Jej zadaniem będzie wypracowanie zbioru zasad, którymi organizacje pozarządowe powinny się kierować, myśląc o swojej długofalowej stabilności finansowej. Podczas spotkania zaprezentowano raport CBOS z badania wśród organizacji pozarządowych i samorządów lokalnych. Jego wyniki opinia publiczna pozna w czasie seminarium regionalnego w Nidzicy 11 kwietnia.

 

Przedstawiciele Koalicji „Prezesi Wolontariusze 2011”, Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności, Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce oraz pozostali Eksperci omówili warunki jakie według nich musi spełniać organizacja, aby mogła być wiarygodnym partnerem, stabilnym finansowo i godnym zaufania. Poznali także wyniki badania CBOS, którego celem było dokonanie oceny stanu wiedzy wśród organizacji pozarządowych w Polsce oraz samorządów lokalnych na temat pozyskiwania źródeł finansowania i zarządzania finansami w organizacjach pozarządowych. Po przeanalizowaniu głównych wniosków z raportu, Grupa Ekspercka rozpoczęła wypracowywanie zasad, którymi organizacje pozarządowe powinny się kierować, myśląc o swojej długofalowej stabilności finansowej. Efektem tego i dwóch następnych spotkań – w maju i czerwcu będzie „Zbiór zasad bezpiecznego zarządzania inwestycjami na rzecz dobra wspólnego i budowania stabilności finansowej poprzez tworzenie kapitałów żelaznych i funduszy wieczystych”. We wrześniu zostanie on zaprezentowany podczas spotkania z dziennikarzami. Spotkaniu przewodniczył Paweł Łukasiak, Prezes ARFP.

Fotorelacja ze spotkania

Skład Grupy Eksperckiej:

Przedstawiciele organizacji pozarządowych:

- Grzegorz Jędrys, Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności
- Tomasz Perkowski, Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej
- Grzegorz Wach, Fundacja Bankowej im. Leopolda Kronenberga
- Irena Gadaj, Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Biłgorajskiej, Federacja Funduszy Lokalnych
- Ewa Balcerowicz, CASE
- Tomasz Bruski , Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce
- Tomasz Schimanek, Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce

Przedstawiciele instytucji finansowych, min. członków Koalicji Prezesi Wolontariusze 2011:
- Anna Cudna, BOŚ Bank, członek Grupy Doradczej „Prezesi Wolontariusze 2011”
- Monika Paluch, BOŚ Bank, członek Grupy Doradczej „Prezesi Wolontariusze 2011”
- Małgorzata Zdzienicka-Grabarz, Fundacja BGŻ, członek Grupy Doradczej „Prezesi Wolontariusze 2011”

Przedstawiciele samorządów:
- dr Jakub Kosowski - Urząd Miasta Lublin
- Andrzej Rybus - Doradca Wojewody Mazowieckiego ds. współpracy z organizacjami pozarządowymi, Przewodniczący Mazowieckiej Rady Działalności Pożytku Publicznego
- Grzegorz Dudzik - Burmistrz Miasta i Gminy Zielonka

Więcej informacji na temat projektu na stronie Kampanii "Jesteśmy dziś, jutro, zawsze"


Projekt „Dobrze inwestuj w dobro! Nowe horyzonty zarządzania finansami na rzecz dobra wspólnego” jest realizowany przy współpracy z NBP w ramach programu edukacji ekonomicznej.

 

 

 

Partnerstwo Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce i UPC Polska wyróżnione w konkursie European CSR Award Scheme for Partnerships. Nagrodzona została nasz współpraca w ramach Koalicji Cyfrowego Włączenia Generacji 50+ „Dojrz@łość w sieci”!

 

O KOALICJI:


UPC Polska wraz z Akademią Rozwoju Filantropii w Polsce powołało Koalicję Cyfrowego Włączenia Generacji 50+ "Dojrz@łość w sieci". Celem projektu jest zjednoczenie firm, organizacji pozarządowych, urzędów i instytucji na rzecz zachęcenia osób starszych do aktywnego korzystania z internetu.


Utworzenie Koalicji Cyfrowego Włączenia Generacji 50+ "Dojrz@łość w sieci" wynika z faktu, że osoby starsze w mniejszym stopniu korzystają z internetu i nowych technologii, co grozi wykluczeniem tych ludzi ze świata nowoczesnej komunikacji. Organizacja – powstała z inicjatywy UPC Polska i Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce – ma na celu aktywizowanie w tym zakresie osób powyżej 50. roku życia przez popularyzowanie wśród nich wiedzy na temat nowoczesnych technologii, a także podejmowanie wspólnych inicjatyw służących poprawie dostępu i umiejętności posługiwania się nimi. Koalicja zamierza również zabierać głos w debatach publicznych dotyczących spraw istotnych dla przeciwdziałania e-wykluczeniu w Polsce oraz inicjować dyskusje na ten temat.

Pierwszymi członkami organizacji zostały Fundacja dla Uniwersytetu Jagiellońskiego, Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego, F-Secure, IBM, Microsoft, Onet.pl, Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan oraz Związek Harcerstwa Polskiego. Koalicja ma charakter nieformalny i jest otwarta na kolejne firmy i instytucje, które chciałyby zaangażować się w kampanię na rzecz walki z e-wykluczeniem starszych osób. Patronat nad projektem objął Urząd Komunikacji Elektronicznej.
Internet to dziś dla wielu osób podstawowe źródło informacji, narzędzie komunikacji, możliwość pełnego uczestnictwa w życiu społecznym. Trudno sobie wyobrazić współczesny świat bez telefonu komórkowego, komputera czy właśnie Internetu. Tym trudniej jest uświadomić sobie, że 10 milionów Polaków na co dzień nie korzysta z nowych technologii. Większość z nich to osoby powyżej 50-tego roku życia. Chcemy to zmienić i sprawić, aby z nowych technologii korzystały powszechnie także osoby w wieku dojrzałym. Wiemy, że przyczyny e-wykluczenia tej grupy społecznej są bardzo złożone, leżą zarówno w nich samych, jak i w ich otoczeniu, w sferze rozwiązań systemowych.

 

Więcej informacji TUTAJ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Jak gospodarować pieniędzmi i pozyskiwać środki, aby utrzymać się na fali? Jak zapewnić sobie stabilność finansową na lata dzięki kapitałom żelaznym? Czym są fundusze wieczyste i dlaczego tradycja ich zakładania odradza się po latach?

 

Narodowy Bank Polski we współpracy z Akademią Rozwoju Filantropii i organizacjami partnerskimi zapraszają na cykl seminariów regionalnych skierowanych do przedstawicieli organizacji pozarządowych i lokalnych samorządów. Pierwsze z nich odbędzie się w Przedsiębiorstwie Społecznym - Garncarska Wioska w Nidzicy już 11 kwietnia br. Seminaria są częścią projektu edukacyjnego „Dobrze inwestuj w dobro! Nowe horyzonty zarządzania finansami na rzecz dobra wspólnego” dofinansowanego ze środków Narodowego Banku Polskiego.



„Mądrze pozyskuj, dobrze inwestuj,  owocnie współpracuj!”

Samorządy lokalne i organizacje pozarządowe to naturalni partnerzy na rzecz dobra wspólnego, stąd do nich przede wszystkim skierowany jest cykl czterech seminariów w Nidzicy, Gdańsku, Sandomierzu i Radomiu.  Na spotkania zaproszeni są również przedstawiciele lokalnych społeczności, środowiska biznesu oraz media - w szczególności III sektora, sektora finansów oraz media lokalne. Uczestnicy spotkania będą mogli dowiedzieć się więcej na temat skutecznego pozyskiwania środków na działalność organizacji, bezpiecznego zarządzania inwestycjami oraz współpracy samorządu lokalnego i organizacji pozarządowych m.in. poprzez regranting. W czasie seminarium, zostaną przedstawione wyniki badania na temat współpracy samorządów i organizacji pozarządowych a także badania dotyczącego zarządzania finansami w III sektorze. Z kolei „System finansowy, polityka monetarna i rola banku centralnego” – to temat spotkania dotyczący działalności Narodowego Banku Polskiego. W tej części zostaną zaprezentowane artykuły, animacje i gry wyjaśniające mechanizmy zachodzące na rynku finansowym w Polsce oraz najnowsza kampania społeczna „Nie daj się nabrać. Sprawdź, zanim podpiszesz!”. Jak mówi prezes NBP, prof. Marek Belka: Celem kampanii jest zwrócenie uwagi opinii publicznej na niebezpieczeństwa związane z zaciąganiem krótkoterminowych pożyczek na wysoki procent. Ci, którzy decydują się na skorzystanie z pozornie „łatwej gotówki” w instytucji nie podlegającej nadzorowi państwa, często nie zdają sobie sprawy, że wpadają w ręce lichwiarzy.

Cud w Biłgoraju

W czasie swojego wystąpienia Paweł Łukasiak, prezes Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce, współorganizatora spotkania, powie m.in. jak dzięki funduszom wieczystym i kapitałom żelaznym przedstawiciele organizacji będą mogli spać spokojniej i czuć, że ich sytuacja jest dużo bardziej stabilna. Przykładem takiej organizacji jest jeden ze współorganizatorów cyklu seminariów Fundacja „Fundusz Lokalny Ziemi Biłgorajskiej”. Z pewnością wielkim sukcesem można nazwać fakt, iż ta lokalna organizacja z Biłgoraja w ciągu ostatnich kilkunastu lat rozdała (jako granty i stypendia) niemal 2 miliony złotych i w tym samym czasie – uwaga - zdołała zgromadzić 1 milion w formie kapitału żelaznego – mówi prezes ARFP. Goście będą mogli dowiedzieć się więcej o różnych typach funduszy wieczystych, za którymi często stoi niezwykła historia ludzka, jakie mają znaczenie dla współpracy z darczyńcami i czemu są idealną inwestycją na czas kryzysu.

Zasady dobre na przyszłość

Oprócz spotkań regionalnych, organizatorzy projektu „Dobrze inwestuj w dobro” powołali Grupę Ekspercką, składającą się z przedstawicieli lokalnych organizacji pozarządowych, przedstawicieli samorządów i ekspertów z dziedziny finansów. Jej zadaniem będzie wypracowanie pożytecznego dla wielu środowisk  „Zbioru zasad bezpiecznego zarządzania inwestycjami na rzecz dobra wspólnego i budowania stabilności finansowej poprzez tworzenie kapitałów żelaznych i funduszy wieczystych”. Wśród zaproszonych ekspertów są m.in. Grzegorz Jędrys (Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności), Tomasz Perkowski (Fundacja na rzecz Nauki Polskiej), Grzegorz Wach (Fundacja Kronenberga), Ewa Balcerowicz (Fundacja CASE) oraz Grzegorz Dudzik (Burmistrz Zielonki).


Więcej informacji o projekcie: www.funduszwieczysty.pl/zakładka „Dobrze inwestuj w dobro!”

 

Partner Wspierający: Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności
Partner merytoryczny: Fundacja Bankowa im. Leopolda Kronenberga
Partner badania: CBOS

Partnerzy: Inwestycje Społeczne, Koalicja "Prezesi-wolontariusze 2011"

 

 

Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce wraz z partnerami stworzyła pierwszą w Polsce publikację on-line o Funduszach Wieczystych z krajów Grupy Wyszehradzkiej, w której zgromadziła aż 21 pomysłów na tę najbardziej efektywną i trwałą formę filantropii indywidualnej. Publikacji towarzyszy spot, w którym Henryk Sienkiewicz, Alfred Nobel i inni darczyńcy rozmawiają ze sobą na temat swoich pomysłów na dobroczynność. Wszystko w ramach projektu „Find out about the fund. The Visegrad tradition of individual philanthropy”

 

 

 

 

 

Historie niepowtarzalne
Fundacja Nobla od 1901 roku nagradza najlepszych naukowców, pisarzy i aktywistów, wspierając przy tym rozwój ludzkości. Andrej Sitkey ze Słowacji założył fundusz, chcąc przeciwdziałać śmierci ludzi w wypadkach samochodowych. Martin Hausenblas, odnoszący sukcesy młody biznesmen z Czech, postanowił zmienić swoje życie i umożliwić utalentowanym młodym ludziom zdobywanie doświadczenia za granicą. Wszystko to dzięki funduszom wieczystym. Popularnie mówi się o nich „żywe pomniki”, ponieważ w ten sposób ludzie zostawiają po sobie coś niezwykle trwałego. Często całe rodziny dzięki funduszom wieczystym planują długotrwałe działania dobroczynne i realizują nietypowe pomysły, takie jak konkursy na prace doktorskie dotyczące współczesności czy nagrody dla bibliotekarek z małych miast.

 

Fundusze w nowoczesnym wydaniu
Akademia Rozwoju Filantropii w partnerstwie z czterema organizacjami reprezentującymi kraje Grupy Wyszehradzkiej przygotowała przykłady działań filantropijnych w Polsce, Czechach, na Węgrzech i Słowacji. Na ich podstawie powstała elektroniczna publikacja oraz spot promocyjny w której Henryk Sienkiewicz, Alfred Nobel i inni darczyńcy opowiadają o tym, jak wiele dobrego zrobili dzięki swoim funduszom wieczystym. W publikacji są również przykłady z Europy Zachodniej jak Fundusz Wieczysty im. Diany, księżnej Walii czy wspomniany Fundusz Nobla, które stanowią dodatkową inspirację, aby wziąć z nich przykład i pomyśleć o postawieniu sobie „żywego pomnika”. W ten sposób partnerzy projektu chcą zachęcić potencjalnych darczyńców, szczególnie lokalnych, do włączenia się w działalność filantropijną i zakładania funduszy wieczystych. Publikacja jest do pobrania na stronie www.funduszwieczysty.pl. Tam też znajduje się spot promocyjny.

The Visegrad tradition of individual philanthropy
Projekt stanowi kampanię edukacyjną promującą filantropię indywidualną oraz fundusze wieczyste w krajach Grupy Wyszehradzkiej. Inicjatywa ma również na celu również wymianę doświadczeń funduszy lokalnych z krajów V4 w zakresie działalności filantropijnej oraz zacieśnienie współpracy. Projekt współfinansowany jest przez Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki oraz Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce.

Partnerami są cztery organizacje reprezentujące kraje Grupy Wyszehradzkiej:
•    Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Biłgorajskiej z Polski,
•    Asociace komunitních nadací v České republice (Federacja Funduszy Lokalnych w Republice Czeskiej),
•    Civitalis Egyesület z Węgier (Stowarzyszenie Civitalis),
•    Nitrianska komunitná nadácia ze Słowacji (Fundusz Lokalny z Nitry).

 

Więcej informacji na temat Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego: www.visegradfund.org.

Dodatkowe informacje o funduszach lokalnych i ich działalności w krajach V4 na stronie: www.v4program.org.

 

 

 

 

 

 

 

Jest życzliwa, czyni tylko dobro i kocha ludzi. Stara się działać nowocześnie i wyzwalać w ludziach chęć zmiany swojego, często egoistycznego, życia. W imię „miłości do drugiego człowieka” potrafi przekonać do siebie wiele kobiet, aby razem z nią działały dla innych, zupełnie się tym nie afiszując. Taka jest filantropia i takie są wszystkie kobiety, które poszły za jej przykładem. Kiedyś to przede wszystkim mężczyźni byli wielkimi filantropami. Od wielu lat kobiety przejmują stery w swoje ręce. 

 

 

Olga Rok – „biblioteczna gwiazda”

30 urodziny. Ania Rok wpada na pomysł jaki chce dostać prezent. Razem z grupą przyjaciół i osobami z najbliższej rodziny wprowadza w życie „projekt Babcia”. Tak powstaje Fundusz Wieczysty imienia Olgi Rok, niezwykłej babci – bibliotekarki, z którego fundowane jest stypendium dla kobiet zatrudnionych w bibliotekach publicznych z miejsc, gdzie nie mieszka więcej niż 20 tysięcy mieszkańców. Niezależnie od wieku, wykształcenia czy stażu pracy doceniane są te kobiety, które mają poczucie odpowiedzialności za to, jak będzie wyglądać rzeczywistość i chcą ją w pewnym stopniu kreować wokół swojego miejsca pracy. 

 

Prawda o babci odkryta po latach

Ania Rok niedługo przed odejściem Babci, dowiaduje się, że jej praca i oddanie bibliotece zostały wyróżnione wieloma nagrodami i dyplomami. Jej działalność opisywały gazety. W codziennej pracy bibliotekarki brakowało Oldze Rok samorealizacji i działania dla innych. Postanowiła zupełnie za darmo, z własnej inicjatywy  organizować z dziećmi wspólne odrabianie lekcji, teatr marionetkowy, wycieczki, spotkania z pisarzami, lekcje biblioteczne. Motywację do swoich działań przedstawiła na łamach Kuriera Codziennego z 1982 roku: Właściwie nikt ode mnie nie wymaga tej pracy. Dyrekcja zna warunki, w jakich działa nasza biblioteka, ale mnie szkoda dzieci. W takim osiedlu jak to, z dala od centrum kulturalnego stolicy, nie bardzo mają co robić z czasem. Bardzo kochała najmłodszych, traktowała ich bardzo poważnie. Chciała, żeby buszowały między regałami i czuły się w bibliotece prawie jak w domu. Na przedstawienia przez nią zorganizowane przychodziły tłumy dzieci. Jak pisała prasa: „dawała dzieciom to, co dla nich najważniejsze: serdeczność i poważne traktowanie dziecięcych problemów”. Bardzo wcześnie zrozumiała, że biblioteki to znacznie więcej niż książki – to miejsca rozwoju osobistego, współtworzące kulturę danej społeczności. Jak wspomina jej wieloletnia przyjaciółka z pracy, wielu czytelników obierało taką, a nie inna drogę życiową z inspiracji Olgi Rok.

 

Życiorys pełen niespodzianek

Była Rosjanką, od dzieciństwa mieszkającą w Uzbekistanie. Tam skończyła szkołę bibliotekarską i poznała swojego przyszłego męża Stanisława – polskiego Żyda z Zamościa, z którym w 1946 roku przeprowadziła się do Polski. Przez wiele lat zajmowała się rodziną, wychowując dzieci i prowadząc dom. W tym czasie sama nauczyła się mówić po polsku. Kiedy dzieci podrosły, zgłosiła się do urzędu pracy, a ten skierował ją  w jednej z warszawskich bibliotek dla dzieci i młodzieży. Choć miała czterdzieści lat była to dla niej pierwsza praca zawodowa w nowym kraju. W 1967 r. została kierowniczką biblioteki dla dzieci i młodzieży na Służewcu Przemysłowym i przepracowała tam kolejnych 20 lat. Projekt Babcia opisała na łamach "Wysokich Obcasów" Izabela Szymańska.

 

Gwiazdy Dobroczynności – filantropia bez udziału paparazzi

Sława to wielka odpowiedzialność. Tak naprawdę to ja codziennie sobie myślę wstają, że ten, komu zostało dane więcej niż na co dzień potrzebuje, ma moralna odpowiedzialność i obowiązek, żeby umieć się tym dzielić. Dzięki zaangażowaniu Agnieszki Cegielskiej fundacją Szkoła Otwartych Serc osiągnęła rekordowy wynik z 1% podatku w 2012 roku. Martyna Wojciechowska, odbierając nagrodę Plebiscytu „Gwiazdy Dobroczynności” Akademii Rozwoju filantropii i Magazynu SHOW, powiedziała, że popularność jest najbardziej przydatna do tego, żeby się nią dzielić, żeby zjednoczyć ludzi wokół jednej idei i żeby pomagać innym. Ta popularność „przyniosła” ostatecznie 110 mln złotych na budowę „Przylądka Nadziei” – ośrodka leczenia dzieci chorych na raka. Podróżniczka użyczyła fundacji swojego wizerunku, zachęcała na antenie rozgłośni radiowych i telewizyjnych do wspomagania budowy „Przylądka”. Znajduje czas na  odwiedzanie pacjentów wrocławskiej kliniki onkologicznej. Agata Młynarska, filantropka i gwiazda działająca dla wielu organizacji od lat rozumie, że pomoc nie ma granic, tak jak ludzka wyobraźnia. Dzięki temu udaje się jej przekonywać coraz większe rzesze ludzi do włączenia się w działania charytatywne. Pomoc, którą daje innym, przede wszystkim wyświadczam samej sobie. To jest dla mnie największa przyjemność, największa frajda. Jestem szczęśliwsza i czuje się lepszym człowiekiem – przynaje. Anja Rubik rozumie doskonale, czym jest społeczne zaangażowanie osób z pierwszych stron gazet. Gdy gwiazda wspomina, że komuś pomaga, to może nas obudzić, i nagle można stwierdzić, że faktycznie trzeba się rozejrzeć i komuś pomóc. Nie zawsze musi to być pomoc finansowa, ale nawet w najdrobniejszych rzeczach. 

 

Alina „Inka” Brodzka-Wald –„ jechać na rowerze i czytać gazetę”

W ostatnim wywiadzie udzielonym Tygodnikowi Polityka powiedziała o  sobie uważam się za dziecko szczęścia. Ha, staruszkę szczęścia w tej chwili. Lubię żyć, lubię się uśmiechać. Uśmiech to jest moja pierwsza czynność poranna. Staram się nie budzić z obrzydzeniem. Kochała ludzi i samo życie. Pomagała nieustannie. Była serdecznym przyjacielem ludzi. Jej działalność filantropijna miała nietypowy charakter. Jak wspomina prof. Grażyna Borkowska Cały swój czas, wiedzę, intelektualną doskonałość, entuzjazm oddała innym. Pisała nam recenzje, opinie, rekomendacje, prośby i protesty. Angażowała się w sprawy przegrane i beznadziejne. Pracowała z olimpijczykami i doktorantami. Dokonywała pierwszej lektury naszych książek. Komplementowała i poprawiała. Poprawiała i komplementowała. Wysłuchiwała opowieści o kłopotach rodzinnych, zdrowotnych. Pomagała na różne sposoby setkom ludzi. Obie Panie razem pracowały w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. 

 

Dziecko szczęścia i tutorka kilku pokoleń

Razem z bratem i rodzicami udało jej się przetrwać okupację. Była niezwykłą szczęściarą. Jak sama mówiła, jeżeli ocaleje się od bomb, to potem wydaje się człowiekowi, że każdy dzień jest podarowany. 

Grażyna Borkowska, wieloletnia przyjaciółka, na łamach miesięcznika ZNAK trafnie stwierdziła, że żaden biogram nie odda tego, kim była – chciałoby się powiedzieć – naprawdę. Kim była dla nas – Jej kolegów, uczniów, przyjaciół. (…)Przez wiele lat żywiłam magiczne przekonanie, że jej mądrość i dobroć przezwyciężą wszystko. 

Po jej odejściu dobro w imieniu prof. Brodzkiej-Wald będzie czynione dzięki Funduszowi Wieczystemu jej imienia. Młodzi humaniści będą mieli szanse otrzymać nagrodę w Konkursie na najlepsze prace doktorskie. Do 15 marca trwa tegoroczny nabór zgłoszeń na stronie www.funduszwieczysty.pl. Wspieranie tej grupy naukowców szczególnie było ważne dla profesor Wald. Jako tutor wychowała sporo wybitnych nazwisk spośród polskich literaturoznawców. Do niedawna była jedną z dwóch żyjących założycieli olimpiady polonistycznej. 

 

Więcej o filantropkach naszych czasów:

Fundusz im. "Inki" Brodzkiej-Wald

Fundusz im. Olgi Rok

www.gwiazdydobroczynnosci.pl

 

 

 

 

 

 

 

Partnerzy

Ta strona używa Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania - przeczytaj naszą politykę prywatności. Można zablokować zapisywanie cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie. Zgadzam się