Czas Nawzajem. Projekt Tworzenia Społecznych Banków Czasu

Czasem się wymień!

Społeczny Bank Czasu to nieformalna sieć wymiany usług, w której walutą jest czas. Jeśli poświęcamy komuś godzinę, to odbieramy również godzinę, w formie którejkolwiek z usług zdeponowanych w Banku. W Banku zaoferować można praktycznie wszystko, od nauki obsługi komputera, po lekcje szydełkowania. Główną zasadą pozostaje równoważność wszystkich oferowanych usług, niezależne od ich rynkowej wartości – w każdej wymianie jednostką przeliczeniową jest godzina.

„Ta książka jest przede wszystkim o ludziach. Ludziach młodych i starych, z małych wsi i dużych miast, bezrobotnych i pracujących, kobietach i mężczyznach. Słowem o bardzo różnych osobach, których łączy jedno: Społeczny Bank Czasu.
Banki Czasu to właśnie ludzie, którzy w myśl pewnej idei, którą dalej staramy się wyjaśnić, a która okazuje się niemalże tak stara jak sama ludzkość, zgodnie z pewnymi zasadami, które w tej książce opisujemy, współpracują ze sobą tworząc Społeczne Banki Czasu. To, że Banki działają to oczywiście ich zasługa, bo bez nich nie mogły by one istnieć.”
Tomasz Schimanek, fragment wstępu do publikacji „Czas Nawzajem”

Chcemy promować Społeczne Banki Czasu jako skuteczne narzędzie aktywizacji społeczności lokalnych. Tworzenie Banków Czasu jest próbą powrotu do sytuacji, kiedy ludzie bezinteresownie pomagali sobie nawzajem. Wzajemne, nieodpłatne świadczenie usług, jakie ma miejsce w Bankach Czasu, odbudo¬wuje zaufanie w społecznościach. Ma również wymiar integracyjny, ponieważ do tej inicjatywy przyłączyć może się każdy. Wspierając tworzenie Banków Czasu, szczególny nacisk kładziemy na wypracowanie nowej formy uczestnictwa w życiu społecznym osób mało aktywnych i marginalizowanych (osoby starsze, niepełnosprawne etc).

Program „Czas Nawzajem” realizowany był przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce w okresie od października 2005 r. do końca lipca 2006 r.
W ramach projektu postanowiliśmy pilotażowo wesprzeć powstanie sześciu Społecznych Banków Czasu. W każdej społeczności Banki powstawały w oparciu o strategie przygotowane przez lokalnych koordynatorów, a następnie skonsultowane z Akademią.


Przeprowadzone działania:

• W trakcie szkoleń, organizacje tworzące Banki, nauczyły się, jak sprawnie organizować wymiany usług i jak administrować Bankami.
• W środowiskach lokalnych przeprowadzono promocję projektu.
• Organizacje przygotowały indywidualne strategie tworzenia Banków, które skonsultowane zostały z założycielami Warszawskiego Banku Czasu oraz z trenerami ze Stowarzyszenia Szkoła Liderów.
• Powstało sześć Społecznych Banków Czasu w: Goleniowie, Kutnie, Radomiu, Słupsku, Tczewie, Lesznowoli.
• Opracowaliśmy Elektroniczny System Rejestracji Usług – program komputerowy służący do rejestracji uczestników i wymian w Banku, który dostępny jest na naszej stronie internetowej.
• Wydaliśmy publikację, prezentującą ideę Banków Czasu i doświadczenia projektu.

 Publikacja "Czas Nawzajem" dostępna jest w Bibliotece Akademii.

Wymiany w Bankach Czasu:

Internet za pierogi – w Słupsku student uczy seniorkę obsługi komputera, która w zamian robi dla niego pierogi.

Nauka żeglarstwa za lekcje grafiki – w Goleniowie emerytowany sternik uczy bezrobotnego żeglowania, w zamian korzysta w Banku z lekcji programów graficznych oraz usług krawieckich.

Nauka czytania za pielenie ogródka – w Kutnie pani, która uczy głuchoniemego chłopca pisać, korzysta z pomocy w ogródku oferowanej przez inną panią.

Źródła finansowania: Fundusz ProBonus zarządzany przez Fundację Rozwoju

Partner programu: Warszawski Bank Czasu (wsparcie merytoryczne),

koordynator: Marta Trakul
nadzór merytoryczny: Tomasz Schimanek
eksperci: Prof. Wojciech Łukowski – socjolog, Karolina Pniewska – psycholog